29.05.1999 Akşam Gazetesi
Paris'te bir Türk seramikçi
Mehveş Demiren
"Ülkemizde bilinçli insan var ama yüzdeye vurulduğu zaman sayıları çok az. Bizde bilgili ve görgülü insanlar bile bir serginin sadece bir açılış gününden ibaret olduğu, tek bir gün olduğunu sanıyor. Bunun değişmesi için ilkokuldan itibaren sanat eğitimi verilmesi, bunun okulda öğretilmesi gerek"
Seramik sanatının önde gelen isimlerinden Mehveş Demiren, tüm birikimlerini aktardığı seramikte harikalar yaratıyor. Ünlü sanatçının Osmanlı'nın kuruluşunun 700. yılı kutlamaları kapsamında Paris'te açtığı geniş çaplı sergi büyük ilgiyle karşılandı. Tüm televizyon kanalları sanatın kalbinin attığı Paris'te, bu ünlü seramik sanatçımızın elde ettiği başarıyı konuştu. Her zevke uygun bir eserin bulunduğu sergi, Temmuz'un 2. haftasına kadar devam edecek. Eğitimini yurt dışında tamamladıktan sonra, ülkesine dönüp ünlü seramik ustası Ayfer Karamani'nin atölyesinde çamur ve boyalarla tanışan Demiren, 14 yıldan bu yana gönül verdiği seramik sanatında, farklı esin kaynaklarına çamur ve boyalarla hayat veriyor.
Her zevke uygun bir seramik
Tek bir tema üzerinde yoğunlaşmamayı tercih eden Mehveş Demiren, seramikle bezediği aynalar, evler, Selçuklu panoları, puzzle'ları ve dekoratif parçaların yer aldığı kişisel sergisiyle Paris'i fethetti. Sergi hakkında, "Her zevke uygun bir seçenek var. Gençler modern olanı ve puzzle'ları, Istanbul'u özleyenler ise evleri, tarihe ve sanata aşırı meraklı olanlar da Selçuklu panolarını aldı. Ziyaretçilerin yoğunluğu sergi süresinin uzamasına neden oldu" diyen Demiren, yurtdışında sanata çok daha fazla önem verildiğini dile getiriyor. Ülkemizde insanların henüz sergi bilincine sahip olmadığının üzerinde dururken, sanata ilginin gelişmesi için gerekli olan aşamaları ise şöyle özetliyor: "Avrupa'daki çocukların okullarındaki eğitiminde bile var. Bizde sanat keyfe keder bir şekilde yapılıyor. Zaten bu derece zor şartlar altında sanata daha fazla önem verilmesi beklenemez. Ülkemizde bilinçli insan var ama yüzdeye vurulduğu zaman sayıları çok az. Bizde bilgili ve görgülü insanlar bile bir serginin sadece bir açılış gününden ibaret olduğu, tek bir gün olduğunu sanıyor. Bunun değişmesi için ilkokuldan itibaren sanat egitimi verilmesi, bunun okulda öğretilmesi gere
Sanat eseri kullanışlı olmalı
Bir sonraki çalışmasında Iznik Çinileri'nden esinleneceğini söyleyen ünlü seramik sanatçısı, eskiden eserlerini ferforjeyle yaptığına, şimdi ise ahşaba yöneldiğine değiniyor. Mehveş Demiren'in yapıtlarında en çok ilgi görenlerin arasında dekoratif amaçlı kullanılanlar da öne çıkıyor. "Bir sanat eserini sadece bakmak için almak değil, aynı zamanda kullanışlı olmasını da istiyorum. Başka kimsenin evinde aynısı olmayacak bir masa ya da ayna. Eğer seramik alacaklarsa, insanlara özgün birşey satın aImalarını öneriyorum. Sırf uzaktan bakmak için değil, bazen kullanmak için de sanat eseri alınabilmeli. Bu seçeneği insanlara sunmak lazım" diyerek dekoratif amaçlı eşyalar yapmayı sürdüreceğini söylüyor.
Hedefim seramik duvar yapmak
Bir sanatçının yeni ilhamlara kapılabilmesi için eseriyle ilgili heyecan duyması gerekir. Demiren'i en çok heyecanlandıran, yöresel kilimlerin renkleri oluyor. "Kilimler benim için bir tutku. Çok sevdiğim Boğaz yalılarını da heyecan içinde seramiğe taşımıştım" diyen Demiren, çok az eserinin kendi evinde olduğuna değiniyor:
"Evimde 3- 5 parçayı geçmiyor. Ama vaktim olursa kendi evime seramik duvar yapmayı istiyorum. Ancak bunca yıl ya bir sergiye yetişme, ya da bir siparişi yetiştirme telaşından kendim için fazla birşey yapamadım. Olanları da sergiye götürdüm".
Ebru Yener
Mehveş Demiren kimdir ?
1959 Istanbul doğumlu olan Demiren, Notre Dame de Sion Fransız Kız Lisesi'ni bitirdikten sonra, 1982 yılında Strasbourg II Üniversitesi sosyoloji bölümünü bitirdi. Bir yıl Cambridge'te lisan eğitimi gördü. Seramik çalışmalarına 1985 yılında Ayfer Karamani atölyesinde başladı. Yedi yıl bu atölyede eğitim aldı ve hocasının desteğiyle 1989 yılında ilk kişisel sergisini açtı. 1992 yılında kendi atölyesini kurdu. Boğaziçi yalıları, Istanbul ve Anadolu evlerini konu alan çalışmalarını, halı ve kilim motiflerinden, Selçuklu sanatından esinlendiği çalışmaları izledi. Eserlerinde genellikle Türk motifllrine yönelik birçok çalışma yaptı. Eserleri, Istanbul, Amsterdam ve son olarak Paris'te sergilendi.
Çamur yoğururken stres atıyorum
Mehveş Demiren için seramik yapmak, özellikle de çamur yoğurmak, stres atmanın başlıca yollarından biri. Yine de seramiğin her aşaması insanı rahatlatmıyor "Bütün hırsımı çamurdan çıkarıyorum. Insan aklındakileri çamura dökerken konsantre olması lazım. Bu daha gergin bir dönem. Pek terapi , yerine geçmiyor. Rötuş yaptığımız dönemde ise hayal kurma ve iyi kötü şeyleri düşünecek vaktiniz var. Bir kere renklere karar verdikten sonra hamal işi oluyor. Metrelerce boyuyorsunuz" diyerek seramiğe son şeklini nasıl verdiğini anlatan başarılı sanatçı, bu sanatta yaşanan iş kazalannın ise profesyonellikle hiç bir ilgisinin olmadığını vurguluyor.
Iş kazalarına hazırlıklı olun!
Tüm seramikçilerin başına gelen bu tür iş kazalarının pek çok nedeni var. Seramikten bir yalı yaparken kendisinin de böyle bir olay yaşadığını söyleyen Mehveş Demiren, "Işi öğrenme döneminde bir yalı yapmaya çalıştım ama yalıdaki geçiş yerlerini yapmak çok zordu. O kısımlarını hocam Ayfer Karamani yaptı. Tabii sonunda ben yapmış gibi oldum. Tabii artık seramikteki her türlü ayrıntıyı öğrendim" dese de, kimi zaman seramiğin içinde oluşan hava kabarcığının eseri fırınlama işlemi sırasında patlatıp dağıtabildiğini söylüyor. Anlaşılan o ki, sergilerde karşımıza çıkan onca seramiğin son halini alabilmesi hiç de kolay olmuyor'
Seramiğe yeni başlayanlara tavsiyeler...
· Gerçekten çok seviyorlarsa üstüne gitmelerini tavsiye ederim. Ilk başlarda çok fazla verim alınabilen bir sanat dalı değil. Bu yüzden geçici bir hevesse kolay sıkılabilirler.
· Boş anlanrında evlerine alacakları minik bir çamurla çalışmalılar.
· Bu işi ciddi bir atölyede öğrenmeliler. Yeni başlayanlar için en zor bölümü, mekan, fırın ve boya bulmak. Bunları aşabilmeleri için sabır gerekiyor...